روانشناسی و مشاوره

نگاهی کلی به بیماری اختلال دوقطبی و روش های درمان آن

درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی

اختلال دوقطبی را می توان یکی از خطرناک ترین بیماری های روانی نامید. همانگونه که از نام این بیماری پیداست؛ فرد مبتلا به این عارضه می تواند دو شخصیت کاملا متفاوت را از خود نشان دهد، همین امر موجب می شود تا سیکل درمانی این بیماری بسیار طولانی شود و یا حتی پزشک معالج مجبور باشد به علت تغییر در شخصیت بیمار و حالات و رفتار وی، چندین بار دست به تغییر شیوه درمانی خود بزند؛ گاهی درمان ضد افسردگی و گاهی درمان ضد شیدایی انجام می‌گیرد. آنچه در این درمان ثابت می‌ماند درمان تثبیت کننده خلق است.

درمان دارویی اختلال دوقطبی

  1. مهمترین داروهای تثبیت کننده خلق شامل : لیتیوم، سدیوم والپروئات، وکاربامازپین و لاموتریژین است که توسط روانپزشک با توجه به خصوصیات بیماری و خود بیمار انتخاب می‌شود.
لیتیوم به مدت پنجاه سال است که به عنوان تثبیت کننده حالت خلقی به کار می‌رود. اما چگونگی عملکرد آن هنوز مشخص نیست. از لیتیوم برای درمان هر دونوع افسردگی و شیدایی استفاده می‌شود. درمان با لیتیوم باید توسط روانپزشک شروع شود. تعیین مقدار دقیق لیتیوم در بدن لازم است زیرا مقدار کم آن بی اثر و مقدار زیاد آن سمی است.
بنابراین شما باید به طور مرتب در چند هفته اول آزمایش خون دهید تا مطمئن شوید که از مقدار مناسبی  استفاده می‌کنید. با ثابت شدن مقدار دارو پزشک شما می‌تواند لیتیوم را همراه با آزمایش خون منظم برای شما  تجویز کند.مقدار لیتیوم در خون به مقدار آب بدن بستگی دارد. اگر آب بدن کم شود مقدار لیتیوم در خون بالا رفته و احتمال بروز اثرات منفی آن و یا حتی اثرات سمی آن وجود دارد. بنابراین بسیار مهم است که:
  • آب بسیار بنوشید. مخصوصا در مواقعی که هوا گرم است و یا فعالیت شما زیاد است.
  • چایی و قهوه کمتر مصرف کنید. چون آنها باعث افزایش ادرار می‌گردند. حداقل سه ماه یا بیشتر طول می‌کشد تا اثرات لیتیوم پدیدار شود. در این مدت با اینکه تغییر حالت روحی شما ادامه دارد باید به خوردن قرصهای لیتیوم ادامه دهید.

درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی

 

  1. ممکن است همزمان داروهای دیگری نیز استفاده شوند ازجمله داروهای کاهنده یا افزاینده میل جنسی، داروهای ضد افسردگی (از جمله SSRIs,TCAs,bupropion,…) خواب آورها، ضد اضطراب‌ها، وداروهای ضدسایکوز (کوئتیاپین، الانزاپین، ریسپریدون و آریپیپرازول) در مواردی‌که روانپریشی نیز بر دردهای بیمار افزوده شده باشد.
  1. مصرف داروهای ضد افسردگی از قبیل فلوکستین، سرترالین، فلووکسامین، سیتالوپرام، ونلافاکسین و دولوکستین در درمان اختلال دوقطبی با رعایت نکاتی می‌بایست انجام پذیرد. این داروها در درمان اختلالی به نام افسردگی اساسی مؤثرند، اما در تجویزشان برای افراد افسرده­‌ای که مبتلا به اختلال دوقطبی هستند (یعنی فرد افسرده­‌ای که در گذشته دوره‌­ای از شیدایی یا نیمه­‌شیدایی را گذرانده است) باید احتیاط شود. روانپزشک می­‌تواند آنها را در موارد خاصی در همراهی با سایر داروهای درمان کننده اختلال دوقطبی تجویز کند، اما مصرف خودسرانه داروهای ضدافسردگی ممکن است سلامت بیمار را به خطر بیندازد.

در این افراد، گاهی مصرف داروی ضد افسردگی منجر به دوره جدیدی از نیمه­‌شیدایی یا شیدایی می­‌شود. ایمی­پرامین، آمی‌تریپتیلین، نورتریپتیلین و دزیپرامین، برخی از داروهای ضد افسردگی­‌اند که بیشتر باعث بازگشت دروه شیدایی در فرد بیمار می‌گردد.

مصرف دارو را قطع نکنید

هنگامی که حال شخص بر اثر مصرف دارو بهتر می‌شود غالبا مصرف دارو را قطع می‌کند که این اغلب موجب بازگشت و عود مجدد می‌گردد. این مشکل رایجی است که در درمان بیماری دوقطبی وجود دارد که متخصصان به آن اصطلاحا  اطاعت از درمان می گویند. به زبان ساده تر، لازم و واجب است که بیمار درمان تجویز شده را فارغ از هر پیشرفتی در حال خود تا زمان مشخص شده ادامه دهد.
درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی

درمان بیماری اختلال دوقطبی با استفاده از مواد طبیعی

* توت‌ها: انواع توت، تمشک، زغال اخته و… سرشار از ویتامین C می‌باشند. تحقیقات مشخص کرده است که ویتامین C به تنظیم سطح کورتیزول و جلوگیری از افزایش آن کمک می‌کند. کورتیزول یک هورمون استرس است که از غده آدرنال ترشح می‌شود. در صورت افسردگی و اضطراب، سطح کورتیزول در بدنتان افزایش می‌یابد که موجب فعال شدن پاسخ استرس، افزایش ضربان قلب و فشارخون، و سرکوب سیستم ایمنی می‌گردد. اثرات بلندمدت سطح بالای کورتیزول شامل افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی، افسردگی و بروز مشکلات در خواب است.

* غلات: غلات برای قلب بسیار سودمندند در عین حال نیز می‌توانند اثر آرام‌ بخش بر خلق‌وخوی افراد داشته باشند. مصرف کربوهیدرات‌های پیچیده مثل برنج قهوه‌ای، نان گندم کامل و غیره می‌تواند تولید سروتونین در مغز را تحریک نماید. بسیاری از تحقیقات نشان داده‌اند که کمبود سروتونین بر خلق‌وخو تأثیر داشته و منجر به بروز افسردگی و اضطراب می‌گردد.

* لبنیات: لبنیات مانند شیر، ماست و پنیر دارای منابع فراوان ریبوفلاوین هستند. دریافت مقادیر به اندازه کافی از این ویتامین، سیستم‌های سنتز و ترشح پروتئین را تحت کنترل نگه می‌دارد. در صورت کمبود ریبوفلاوین، این سیستم دچار اختلال شده، در نتیجه واکنش‌های استرس‌زا رخ خواهد داد.

* سیب، پرتقال، موز: این میوه‌ها مانند انواع توت‌ها حاوی فیبر و مقادیر بالایی ویتامین C هستند و می‌توانند موجب بهبود عملکرد سیستم ایمنی شوند. همچنین، موز حاوی اسیدآمینه تریپتوفان است که می‌تواند در بدن به هورمون سروتونین تبدیل شود. این هورمون باعث احساس آرامش و نشاط می‌گردد.

* چای گیاهی: انواع مختلف چای‌های آرام‌بخش در بازار موجودند که می‌توانند باعث کاهش اضطراب و نگرانی شوند. بابونه قرن‌هاست که به‌عنوان یک درمان سنتی برای ناراحتی معده، اضطراب و بی‌خوابی استفاده می‌شود. افزودن مقدار کمی شیر به چای بابونه می‌تواند اثرات آرام‌بخشی آن را تقویت نماید.

* شکلات تیره: شکلات تیره همانند انواع توت، سطح کورتیزول (هورمون استرس)، به‌علاوه هورمون‌های اپی نفرین و نوراپی نفرین را که موجب بروز احساس اضطراب و عصبانیت در شما می‌شوند، کاهش می‌دهد. علاوه بر این، شکلات تیره مغزتان را تحریک می‌کند که موادی به نام اپوئیدها را تولید کند. این مواد به شما کمک می‌کنند که احساس بهتری داشته باشید.

روش‌های درمانی روانشناسی

از نقش روان درمانی در درمان نباید غافل شد چه بسا بسیاری از علائم تشدید کننده، مشکلات بوجود آمده از بیماری، کاهش اعتماد به نفس، اضطراب داشتن این بیماری، استفاده از روان درمانی در زندگی بیمار بسیار حائز اهمیت است. در فاصله بین دوره های شیدایی یا افسردگی، درمانهای روانشناسی می‌تواند موثر باشد. این درمانها باید حدود ۱۶ جلسه یک ساعته به مدت ۶ تا ۹ ماه باشند.
درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی درمان اختلال دوقطبی داروی افسردگی دارو های درمان اختلال دوقطبی بیماری روانی اختلال دوقطبی
  • درمان‌های روانشناسی اختلال دوقطبی شامل موارد زیر است
  • تربیت روانی (Psycho education) دانستن بیشتر در مورد اختلالات دوقطبی
  • تحت نظر داشتن حالت روحی کمک کردن به شما برای شناخت زمانهای تغییر حالت روحی
  • استراتژی خلقی کمک کردن برای جلوگیری از تغییر حالت روحی به شیدایی یا افسردگی کامل
  • کمک برای افزایش مهارتهای سازگاری
  • شناخت و رفتار درمانی(CBT) برای افسردگی
  • اگر بیمار قادر و علاقه‌مند به داشتن بینش نسبت به تعارض‌های زمینه‌ای باشد که می‌تواند اپیزودهای مانیک را شروع و ادامه دهد، این درمان می‌تواند در بهبود و تثبیت وضعیت بیماران مفید واقع گردد. همچنین می‌تواند به بیماران کمک کند که مقاومت به دارو را در خود متوجه شوند و بنابراین پذیرش درمان را افزایش می‌دهد.

مدت درمان اختلال دوقطبی

مدت زمان درمان اولیه این بیمار با توجه به عدم شدید بودن آن معمولا در مدت زمان ۹ ماه تا یکسال انجام می‌گیرد ولی در مواردی که اختلال دوقطبی بسیار شدید بوده وفرد را در زندگی و اجتماعیش دچار مشکل کند (عود مکرر دوره‌ها، دوره جنون، استفاده از الکل یا مواد مخدر، داشتن استرس در خانه یا محل کار) درمان برای ۲ تا ۵ سال ادامه می‌یابد. در مواردی هم که بیماری مجددا عود کند درمان طولانی مدت خواهد بود.
منبع: ستاره
برچسب‌ها

احسان اخوان سلماسی

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، کارشناس ارشد اداره خدمات روانشناختی دانشگاه رضوی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین بخوانید

Close
Close