روانشناسی و مشاوره

داروی لیتیوم (Lithium)

آشنایی بیشتر با داروی لیتیوم

نامهای تجاری: Eskalith , Lithonate
اشکال دارویی: ۴۰۰mg SR : کپسول
۳۰۰mg, 400mg SR : قرص
داروهای ضد افسردگی

به گزارش روانشناسی ایران لیتیوم بیشترین داروی مورد استفاده در درمان کوتاه مدت اختلال دوقطبی نوع یک محسوب می‌شود.

لیتیوم، نه تنها دوره حاد مانیا را کنترل می‌کند، بلکه از عود آن نیز جلوگیری می‌نماید.

این دارو به طور کامل از کلیه دفع می‌شود، از سد خونی – مغزی عبور نمی‌کند، در شیر و به مقدار کم در عرق ترشح می‌شود.

لیتیوم، از رها شدن هورمون‌های تیروئیدی ممانعت به عمل می‌آورد که این خود به کندکاری تیروئید و گواتر می‌انجامد.

همچنین موجب اختلال در عملکرد ضربان‌سازی گره سینوسی می‌شود که می‌تواند در افراد مستعد، به بلوک عصبی بیانجامد، بدین جهت برای تجویز لیتیوم انجام تست‌های تیروئید، CBC، الکترولیت‌ها و کراتینین لازم است.

وضعیت تیروئید و کلیه باید کنترل شود، لیتیوم، می‌تواند بی‌کفایتی کلیوی، کم‌کاری تیروئید و ندرتا پرکاری تیروئید را به وجود آورد.

داروی لیتیوم (Lithium)
داروی لیتیوم (Lithium)

همچنین بخوانید داروی فلوکستین (Fluoxetine)

موارد مصرف داروی لیتیوم

  • اختلال دوقطبی: این دارو هم در درمان کوتاه مدت و هم درمان پیشگیرانه اختلال دو قطبی در ۷۰ تا۸۰ درصد موارد مؤثر است، هم دوره‌های مانیا هم دوره‌ های افسردگی این  اختلال به درمان با این دارو پاسخ می‌دهند.
  • اختلال اسکیزوافکتیو
  • اختلال افسردگی اساسی
  • اسکیزوفرنی
  • سایر اختلالات

مکانیسم اثر لیتیوم

نظریه‌های زیادی در مورد مکانیسم عملی این دارو مطرح شده است اما هیچ یک به اثبات نرسیده است.
براساس یکی از نظریه‌ها، لیتیوم آنزیم اینوزیتول فسفاتاز در داخل سلول‌های عصبی را مهار می‌کند، این امر باعث کاهش پاسخ سلولی به تحریکات عصبی می‌شود.

عوارض جانبی مصرف داروی لیتیوم

عوارض گوارشی

 (تهوع، استفراغ، کاهش اشتها، اسهال)، لیتیوم باید پس از غذا مصرف شود، مقدار کم دارو تجویز شود، از اشکال Slow release استفاده شود.

لرزش اندام‌ها و خستگی

 مقدار مصرف دارو کاهش پیدا کند. یک بنزودیازپین به رژیم دارویی بیمار اضافه شود.

آکنه

 محلول موضعی بنزن پراکسید (۱۰ -۵ درصد)  و محلول موضعی اریترومایسین (۵/۱ تا ۲ درصد) استفاده شود.
ضعف عضلانی، سردرد: معمولا چند هفته پس از ادامه درمان بهبود می‌یابد.

هیپوتیروئیدی

 لوتیروکسین، کنترل مقدار TSH.

آریتمی‌های قلبی

 معمولا باید به مصرف آن خاتمه داد.

افزایش وزن

 تعیین رژیم غذایی، قطع لیتیوم.

در صورت مسمومیت و عوارض جانبی به مصرف لیتیوم پایان داده شود و بیمار مایعات کافی بنوشد.

جهت درمان اکثر بزرگسالان در درمان با لیتیوم با مقدار ۳۰۰ میلی‌گرم سه نوبت در روز شروع می‌شود.
اگر پس از ۴ هفته از آغاز درمان با مقادیر درمانی این دارو بیمار پاسخ به درمان ندهد، بایستی مقادیر بالاتر لیتیوم (تا سطح پلاسمایی ۵/۱میلی اکی والان)، البته اگر عوارض جانبی ظاهر نشود، تجویز شود و اگر ۲ هفته پس از این افزایش پاسخی به درمان مشاهده نشود، باید به تدریج در عرض ۱ تا ۲ هفته دارو قطع شده و داروهای دیگر تجویز شوند.

منع مصرف لیتیم کربنات

در صورت وجود سابقه لوسمی این دارو نباید مصرف شود.
داروی لیتیوم (Lithium)
داروی لیتیوم (Lithium) | تداخلات دارویی لیتیم کربنات

تداخلات دارویی لیتیم کربنات

داروهای مهار کننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) ، داروهای ضدالتهاب غیر استروییدی ، مدرهای موثر بر قوس هنله و تیازید‌ها با کاهش دفع لیتیم غلظت پلاسمایی آن را افزایش می‌دهند.
سدیم بی‌کربنات ،استازولامید و تئوفیلین دفع لیتیم را افزایش و موجب کاهش غلظت پلاسمایی آن می‌شوند.
گزارش شده که مصرف همزمان لیتیم با مترونیدازول و اسپکتینومایسین موجب بروز مسمومیت با لیتیم شده است.
مصرف همزمان لیتیم با فنی‌توئین، کاربامازپین‌، وراپامیل، دیلتیازم و متیل‌دوپا ممکن است موجب سمیت عصبی شود.
مصرف همزمان لیتیم با داروهی ضد پسیکوز بخصوص هالوپریدول و نیز با متوکلوپرامید موجب افزایش خطر بروز عوارض خارج هرمی و احتمالا سمیت عصبی می‌گردد.
در صورت مصرف همزمان با لیتیم اثر شل‌کننده عضلانی افزایش می‌یابد . لیتیم با اثرات نئوستیگمین و پیریدوستیگمین تداخل می‌کند.
گردآوری: روانشناسی ایران
برچسب‌ها

احسان اخوان سلماسی

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، کارشناس مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی دانشگاه رضوی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close